Rusya'dan Ankara'ya uyarı

Rusya'nın enerjisine bağımlı AB ülkelerinin başını çektiği diyalog yanlısı ülkeler ağır basınca, AB zirvesinden ABD ve gürcistan'ın beklediği Moskova'ya sert yaptırım karar çıkmazken, Başbakan Tayyip Erdoğan, ABD ile Rusya arasında tercihe zorlandıklarını söyledi. Türkiye'nin de krizin bir tarafı durumuna gelmesi nedeniyle İstanbul'a gelen Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ise, Babacan'la görüştükten sonra 'uluslararası yükümlülükler ihlal ediliyor' uyarısı yaptı. Gürcistan ise, bağımsızlığını ilan eden ve Rusya tarafından tanınan Güney Osetya ile bugüne kadar olan tüm anlaşmaları iptal etti.

Kafkasya'da yaşanan savaş, Türkiye'nin Gürcistan'a askeri destek sunmasının yanısıra ABD savaş gemilerini Boğzazlardan Karadeniz'e geçmeye izin vermesi, Rusya'nın Türkiye ürünlerine fiili engellemede bulunması üzerine gerilen Türkiye-Rusya ilişkilerini ele almak üzere Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, İstanbul'da Dışişleri Bakanı Ali Babacan'la görüştü. Babacan ile Türkiye'ye günübirlik ziyarette bulunan Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Beşiktaş'taki Başbakanlık Çalışma Ofisi'nde yaptıkları görüşmenin ardından ortak basın toplantısı düzenledi.

Görüşmede Kafkaslar'daki sorunları değerlendirdiklerini belirten Lavrov, şunları söyledi:

'Her şeyden önce barışın, emniyetin, sükunetin bölgede idame ettirilmesi konusunda görüş birliğine vardık. Maalesef bölgedeki diğer ülkeler Rusya Federasyonu gibi hareket etmeyebiliyor. Uluslararası yükümlülükler ihlal ediliyor. Güney Osetya'ya karşı saldırılar gördük. Bu da binlerce insan ve onlarca barış gücü gönüllüsünün hayatına mal oldu. Osetya ve Abhazya'nın bağımsızlığının tanınması bu koşullarda tek çıkar yoldu. Bu Abhazya ve Güney Osetya'nın güvenliğini korumakla kalmayacak, aynı zamanda bu halkların varlığını sürdürebilmelerinin de tek alternatifidir.'

Konu hakkında ikili işbirliği ve diyaloğun geliştirilmesi yönündeki niyetlerini ortaya koyduklarını ifade eden Lavrov, şunları söyledi: 'Kafkasya sorunu bağlamında, biz Türkiye'nin bu süreci ilerletme çabalarını takdirle karşılıyoruz. Ankara'nın yeni bir işbirliği platformu oluşturulması teklifini ele aldık. Bunu destekliyoruz. Bu alanda mekanizma oluşturulması konusunda yapılan çalışmaları takdirle karşılıyoruz. Ve tabii ki, bunun için gerekli koşulların sağlanması gerek. Güney Osetya'ya karşı saldırganlığın olumsuz etkilerinin ortadan kaldırılması gerekir. Ancak, ortaklarımızla karşılıklı işbirliği ve anlayış temelinde mutabıkız. Kafkasya İstikrar ve İşbirliği Platformu konusunda, bakanlar ve uzmanlar düzeyinde bu konulardaki görüşmelerin devam etmesine karar verdik.'

Görüşmede, bölgesel konuların da ele alındığını belirten Lavrov, Karadeniz bölgesinde kurulan mekanizmaların da aktif bir şekilde kullanılması gerektiğini, Karedeniz Ekonomik İşbirliği (KEİ) gibi işbirliklerinin geliştirilmesi konusunda da mutabakata vardıklarını bildirdi.

Lavrov, Irak'ın toprak bütünlüğü ve egemenliği temelinde bir çözümden yana olduklarını vurguladı, İran konusunda ise bu ülkenin nükleer programı çerçevesindeki sorunun barışçıl şekilde çözülmesini arzu ettiklerini söyledi. Lavrov, 'Biz ileride de Türkiye ile sıkı bir işbirliği içinde olmak istiyoruz. Sadece siyasi, ekonomik ve ticari değil, kültürel anlamda da bunu devam ettirmek istiyoruz' dedi.

Türkiye ile ilişkilerinin her zaman dostane bir güven ortamında cereyan ettiğini belirterek, iki ülke arasındaki siyasi diyaloğun yüksek tempoda devam ettiğine dikkati çeken Lavrov, Türkiye'ye son 3 ayda ikinci ziyaretini yaptığını hatırlattı. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'ün yıl sonunda Rusya Federasyonu'na yapacağı ziyareti hatırlatan Lavrov, görüşmede bu ziyaretle ilgili hazırlıkların da ele alındığını belirterek, 'Bu ziyaretler ikili ilişkilere yeni bir ivme kazandıracak' dedi.

Babacan: Toprak bütünlüğü önemli

Görüşmelerde Kafkaslar başta olmak üzere Kıbrıs, Ortadoğu, Irak, İran gibi ortak bölgesel sorunları da ele aldıklarını ve görüş alışverişlerinde bulunduklarını dile getiren Babacan, Kafkaslardaki gelişmelerin kuşkusuz gündemlerinde önemli bir yer tuttuğunu söyledi. Türkiye'nin hangi koşullar altında olursa olsun sorunların barışçıl yöntemlerle ve diyalog yoluyla çözülmesi için elinden gelen gayretleri sürdüreceğini belirterek, 'Türkiye, Gürcistan'da son dönemlerde meydana gelen gelişmeleri endişeyle takip etmektedir' dedi.

Kafkasya'daki barış ve istikrarın sağlanmasının bölgenin sınır komşusu olan Türkiye açısından hayati önemi taşıdığını belirten Babacan, şunları kaydetti: 'Türkiye ve Rusya dost iki ülkedir. İlişkilerimize koymuş olduğumuz hedef çok boyutlu geliştirilmiş bir ortaklıktır. Ülkemizin aynı zamanda bu çerçevede büyük sorumlulukları da bulunmaktadır. Türkiye, hangi koşullar altında olursa olsun sorunların barışçıl yöntemlerle ve diyalog yoluyla çözülmesi için elinden gelen gayretleri sürdürecektir. Türkiye, Gürcistan'da son dönemlerde meydana gelen gelişmeleri endişeyle takip etmektedir. Daha önce de açıkladığımız gibi Gürcistan'ın bağımsızlığı, egemenliği ve toprak bütünlüğüne Türkiye önem vermektedir. Türkiye'nin bölge ülkeleriyle yakın ve dostane ilişkiler içinde olmasının verdiği sorumluluk duygusuyla hareket ettiği ve şu ana kadar gerçekleştirdiğimiz temaslar konusunda da yine bakan Lavrov ile görüş alışverişinde bulunduk. Kafkaslardaki barış ve güvenliğin tesis edilmesinin önemine işaretle ihtilafların sıcak çatışmalara sebebiyet vermeden uluslararası hukuk çerçevesinde, diyalog ve uzlaşı yoluyla çözülmesini arzu ettiğimi de vurguladım.'

'Kafkasya İstikrar ve İşbirliği Platformu' önerisi hakkında da kapsamlı görüş alışverişinde bulunma imkanı bulduklarını anlatan Babacan, 'Bu önerimizin bölgede kalıcı barış ve istikrarın sağlanması için bölge ülkeleri arasında güven tesis etmeyi hedefleyen, geleceğe ilişkin vizyonu bulunan inisiyatif olduğu konusunda mutabık olduğumuzu memnuniyetle öğrendim' dedi.

Öte yandan Özbekistan ile Rusya arasında, 2008-2012 yıllarına yönelik Hükümetler Arası Ekonomik İşbirliği Programı ile Hükümetler Arası Uzay Programı imzalandı. Özbekistan'ı ziyaret eden Rusya Başbakanı Vladimir Putin, Başbakan Şevket Mirziyayev ile baş başa ve heyetler arası görüşmelerde bulundu. Görüşme sırasında konuşan Mirziyayev, Özbekistan ile Rusya arasında ticaret hacminin son 5 yılda 4,5 kat arttığını, 2007 yılında bu rakamın ilk defa 4 milyar doları aştığını belirtti.

ABD ile Rusya arasında tercih

Başbakan Tayyip Erdoğan Gazeteci Fikret Bila'ya Kafkasya'daki çatışmalardan sonra ortaya çıkan tabloyu değerlendirerek, Türkiye'nin, ABD ya da Rusya arasında seçim yapmaya zorlandığını ifade etti. ABD'nin Türkiye'nin en yakın müttefiki olduğunu kaydeden Erdoğan, Rusya ile de başta enerji alanında olmak üzere önemli bir ticaret hacmi olduğunu belirtti. Erdoğan, “Rusya ile ekonomik ve ticari ilişkilerimize baktığınızda Rusya'yı yok sayamazsınızî diye konuştu.


Rusya'ya yaptırım yok


Avrupa Birliği liderlerinin Kafkasya'daki savaş sonrası Rusya'ya karşı alınacak tavrı belirlemek için Brüksel'de yaptıkları zirve, herhangi bir yaptırım kararı alamadan ama askerlerini tamamen çekmesi için ultimatom vererek sona erdi. AB, Rusya'nın Güney Osetya ve Abhazya'yı tanımasını sert bir dille kınadı, Rus birliklerinin Sarkozy planına uygun olarak 8 Ağustos öncesi yerlerine dönmesi için 15 Eylül'e kadar süre verdi ve en önemli rest olarak, sona eren Rusya-AB ortaklık anlaşması görüşmelerini geri çekilmeye kadar durdurdu. Rusya Devlet Başkanı Dimitriy Medvedev, AB'nin yaptırım kararı almamış olmasını olumlu bulduğunu, ancak Birliğin, Kremlin'in Gürcistan'la ilgili kararının ardındaki saikleri anlamamış olmasından hayal kırıklığı duyduğunu söyledi. Rusya Başbakanı Vladimir Putin de, ''NATO'ya Karadeniz hakkında yanıtınız ne olacak?'' sorusuna, ''serinkanlı ve yumuşak'' cevabını verdi. Putin ayrıca, ''AB'nin olağanüstü Gürcistan zirvesinde aklıselim kazandı'' dedi. Rusya'ya göre Karadeniz'de 2 ABD 1 İspanyol, 1 Alman ve 1 Polonya gemisi bulunuyor.


Tiflis: Tüm anlaşmalar iptal


Gürcistan, bağımsızlığını ilan eden ve Rusya tarafından tanınan Güney Osetya ile bugüne kadar olan tüm anlaşmaları iptal ettiğini belirtti. Gürcistan'ın yeniden bütünleştirmeden sorumlu Devlet Bakanı Temur Yakobaşvili, yaptığı açıklamada, Güney Osetya ile sorunların barışçıl çözümüne ilişkin bugüne kadar yaptıkları tüm anlaşma ve bu konuyla ilgili faaliyetlere son verdiklerini kaydetti. Sorunların barışçıl çözümünü amaçlayan Gürcü-Oset Karma Komisyonunu iptal ettiklerini kaydeden Yakobaşvili, 'Güney Osetya'daki Rus barış güçlerinin faaliyetlerine son verilmesi kararını aldık. Rusya, buna göre bölgedeki tüm barış gücü askerini geri çekmeli' dedi. Yakobaşvili, Fransa'nın ara buluculuğunda imzalanan 6 maddelik ateşkes anlaşmasına tam olarak uyulmasını istediklerini ve bu anlaşmaya uygun barış planını desteklediklerini ifade etti. Savaş öncesi Ruslar, Gürcüler ve Osetlerden oluşan barış güçleri görev yapıyordu.